Hoe zorg je dat een complexe infrastructuur als die van Aramis vanaf dag één werkt? Met een OMAR: een gestructureerde sessie waarin alle betrokken partijen samen toetsen of het ontwerp in de praktijk echt functioneert. Operations Readiness Lead Mark Workum legt uit waarom deze aanpak onmisbaar is.

Vertel eens, wat houdt je rol als Operations Readiness Lead in?
‘Mijn taak is om ervoor te zorgen dat wat we bouwen straks ook echt werkt. Het klinkt logisch, maar bij grote projecten ligt de focus vaak op het ontwerp en de bouw. Ik kijk juist vooruit: doet alles wat we neerzetten wat het moet doen? En over dertig jaar nog steeds?’

De term ‘OMAR’ geeft weinig weg. Wat is het precies?
‘OMAR staat voor “Operating Mode Analysis Review”. Dat is een gestructureerde sessie met het projectteam en alle betrokken partijen. Samen doorlopen ze stap voor stap op papier hoe het systeem straks functioneert, van de schoon opgeleverde pijpleiding tot aan het injecteren van de CO₂. Wie doet wat, wanneer en hoe? Het doel is om voorafgaand aan de definitieve investeringsbeslissing zeker te weten dat alles werkt zoals bedoeld. Zo voorkomen we dure en complexe aanpassingen achteraf.’

Is het vergelijkbaar met een risicoanalyse of veiligheidsstudie?
‘Dat lijkt misschien zo, maar het verschil zit in de focus. Een veiligheidsstudie zoals een HAZOP (Hazard and Operability Study) kijkt of het systeem veilig blijft als er onverhoopt iets misgaat. Bij een OMAR draait het om functionaliteit: werkt het systeem naar behoren? Doet het wat het moet doen, onder normale én afwijkende omstandigheden? Die vraag staat centraal.’

Hoe ziet zo’n OMAR-sessie er in de praktijk uit?
‘In ons geval duurde de sessie vier dagen en deden ruim twintig mensen mee, afkomstig van alle zes projecten binnen het Aramis-initiatief en inclusief vertegenwoordigers van de emitters. Onder leiding van een facilitator liep de groep het volledige proces stap voor stap door, met technische schema’s van het systeem als leidraad. Alle situaties kwamen aan bod, van opstart tot normaal gebruik en mogelijke verstoringen. De schema’s hingen op posterformaat aan de muur, zodat iedereen mee kon doen. Dat hielp om de discussie concreet en visueel te maken.’

Wat gebeurt er met de informatie uit de sessie?
‘Elke stap wordt zorgvuldig gedocumenteerd. Onzekerheden, vragen of onduidelijkheden worden vastgelegd als concrete actiepunten voor opvolging. Hierna volgt een zorgvuldige prioritering van de actielijst. Individuele partijen kunnen kleine verbeterpunten oppakken, maar kritieke acties die het systeem mogelijk ontregelen worden gezamenlijk uitgevoerd. Omdat het Aramis-initiatief bestaat uit losse deelprojecten met eigen verantwoordelijkheden die uiteindelijk één geïntegreerde waardeketen gaan vormen, is die gezamenlijke opvolging cruciaal. En daar zorgt de OMAR voor.’

Kun je een voorbeeld geven van zo’n kritieke actie?
‘We ontdekten bijvoorbeeld dat er aanvullende simulaties nodig zijn om goed te begrijpen wat er gebeurt als één schakel in de keten uitvalt. Stel dat de uitstroom van CO₂ stopt maar de instroom gelijk blijft. Dat verandert de druk in de pijpleidingen. CO₂ gedraagt zich in een pijpleiding soms anders dan aardgas en dat moeten we goed begrijpen. Hoe snel moet het systeem reageren in zo’n situatie? Is die reactietijd voldoende? Zijn er aanpassingen nodig? Daar werken we momenteel gezamenlijk aan.’

Welke uitkomst was voor jou het meest verrassend?
‘Wat me het meest opviel, was de kracht van het gezamenlijke proces. Elke partij had eerder al een eigen, soortgelijke sessie gedaan. Maar pas toen we het hele systeem samen bekeken, zagen we hoe belangrijk het is om verwachtingen goed op elkaar af te stemmen. Soms blijkt dat je buurman totaal verschillende ideeën heeft dan jij over dezelfde stap in het proces. Door verwachtingen en aannames bespreekbaar te maken, ontstaat het onderlinge begrip dat essentieel is voor een goed werkend geheel.’

Wat moet het bredere publiek volgens jou weten over deze OMAR-methode?
‘We realiseren geen op zichzelf staand project, maar bouwen een compleet nieuwe industrie. Dat vraagt om zowel private als publieke investeringen en draagt direct bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Juist daarom is het van maatschappelijk belang dat het systeem vanaf dag één functioneert zoals bedoeld. Vandaar de OMAR. De samenleving moet erop kunnen vertrouwen dat wat we bouwen niet alleen veilig is, maar ook doet wat het belooft: CO₂ uit de lucht houden.’